Tegenwoordig een 18+ slush puppie voor welgestelde white trash. Maar hoe en waar ontstond sgroppino? Een jaar of vijftien terug was het nog enorm exotisch – ik kwam er in Italië pas na aan aantal adoptiejaren in dat land mee in aanraking. Toen ik het later ook in Nederland tegenkwam, werd ik uitgelachen als ik het over sgroppino had, met een g. Het was immers met een c, werd me verteld. Gefrustreerd als ik kan raken over dat soort onbenulligheden, besloot ik eens alles uit te zoeken over het drankje. Waar komt de sgroppino vandaan, waaraan dankt de drank zijn naam en hoe maak je een authentieke sgroppino volgens de Italianen?

Lo sgroppino, de lobbige handgeslagen cocktail uit de Veneto, zag je volgens Wikipedia rond 1500 in aristocratische kringen, maar hiermee wordt in feite aan de sorbet gerefereerd, bedoeld als mondspoeler tussen de gangen. Duh, de sorbet kenden de Grieken, Romeinen en Arabieren ook al (als sneeuwbal met vruchtensap) en dus vind ik dat geen bevredigend antwoord. Fuck Wikipedia, ik heb een leuker verhaal! Over een partij televisies, Poolse wodka en twee Italiaanse broers met een hotel.

Niet zelf verzonnen overigens, het komt uit een van de boeken van culinair journalist Giampiero Rorato (www.giampierororato.blogspot.nl) over de Venetiaanse keuken. Zoekend op internet naar de oorsprong van de sgroppino kwam ik op zijn site, we raakten aan de mail en hij was zo aardig mij het enige echte verhaal over de sgroppino te sturen. Of het waar is? Waarschijnlijk net zo waar als het verhaal over die weduwe op de achterkant van de Amarettofles. Als ik mag kiezen tussen een sterk verhaal en de droge feiten, doe mij dat verhaal dan maar. Hier een verkorte versie van Rorato’s onwaarschijnlijk lange kroniek:

Er waren eens twee broers, Gianni en Antonio Berto. Na jaren beulen in de hotellerie vinden ze eind jaren ’70 in het dorpje Gorgo al Monticano een leegstaande villa in staat van ontbinding. Deze wordt omgebouwd tot hotel en Villa Revedin gedoopt, naar de laatste adellijke uitwoners van het complex – van ‘noblesse oblige’ hadden de graven blijkbaar nog niet gehoord.

Veel bloed, zweet en tranen later leggen de Berto’s juist de laatste hand aan de restauratie van de villa, als er een vertegenwoordiger komt binnenlopen. Of ze al televisies hebben voor de hotelkamers? Hebben ze niet, het geld is op. Laat de vertegenwoordiger nou net een grote partij Poolse wodka willen slijten aan een hotel van dergelijk allooi, die televisies krijgen ze er dan gratis bij.

De wodka in kwestie is de Poolse Wyborova. Tot dan toe nog nauwelijks bekend in Italië, de wodkaventer wil met deze actie een voet tussen de deur van de Italiaanse high society krijgen. De Berto’s zien hun kamers al shinen met kleurentelevisies. Ze gaan akkoord met de deal, maar lezen over de kleine lettertjes in het contract. Met als gevolg dat ze met een enorme hoeveelheid Poolse wodka zitten die ze van hun levensdagen niet op krijgen. Oplossing van huisbarista Enzo De Carli: een meesterlijk goede cocktail met die wodka verzinnen die rijkelijk in hun hooggeplaatste gasten gegoten kan worden.

De barman gaat aan de slag met zelfgemaakt citroenijs en wodka. Er wordt druk gecomponeerd. De eerste variant is te melkig door de samenstelling van het ijs, er wordt zelfs met tequila gestoeid. De uiteindelijke en enige echte sgroppino bestaat uit wodka en citroenijs. Geen sorbetijs dus, maar ijs met een laag melkgehalte. En geen prosecco, is dat even schrikken voor de Breezersletten. Sgroppino, naar het verhaal van Rorato een samenloop van Poolse spiritus en van de vrachtwagen gevallen televisies…

Ik heb Villa Revedin gegoogled, maar nergens een sgroppinoclaim. Als de broers dat wereldberoemde drankje dan in hun hotel uitgevonden zouden hebben, zijn ze wel een idioot om dat gegeven niet uit te buiten. Maar goed, ze hadden ook al wat moeite met het contract…

Hoe dan ook, er moet nog wat ethymologisch geneukt worden: de cocktail wordt aanvankelijk een desgropante genoemd, wat zoveel wil zeggen als ‘ontknoper’. In Venetiaans dialect wordt dat al snel het geiler klinkende sgropìn. De rest is history, het drankje verspreidt zich over de rest van het land en ver-italianiseert tot sgroppino. Dat het nu overal ter wereld (behalve in Italië) als scroppino op de kaart staat, wil nog niet zeggen dat die schrijfwijze correct is. Pizza napoletana bestaat ook niet in Napels. Maar dat is een ander verhaal.

Hier het originele recept volgens Rorato:

Neem een deel wodka op twee delen citroenijs (citroenijs met room, maar niet teveel room). Sla ijs en wodka met een garde los zodat de twee mengen en serveer na het eten als dessertcocktail. Nooit voor het diner, dat is als een milkshake serveren als aperitief. Overigens ga ik dit nu weer ontkrachten. Volgens mij is de term digestivo gewoon uitgevonden om lekker te zuipen. Zo’n koude klets in je buik kan natuurlijk onmogelijk bijdragen aan de vertering van je maaltijd.