Tegenwoordig is het een 18+ slush puppie. Maar hoe en waar ontstond sgroppino? Een jaar of twintig terug was het enorm exotisch – ik kwam er in Italië pas na aan aantal adoptiejaren in dat land mee in aanraking. Toen ik het veel later in Nederland tegenkwam, werd ik uitgelachen als ik het over sgroppino had, met een g. Het was immers met een c, werd me verteld. Gefrustreerd besloot ik het drankje eens nader te onderzoeken. Waar komt de sgroppino vandaan, waaraan dankt de drank zijn naam en hoe maak je een authentieke sgroppino volgens de Italianen?

Lo sgroppino, de lobbige handgeslagen cocktail uit de Veneto, zag je volgens Wikipedia (je ziet, het werd een diepgravend onderzoek) rond 1500 in aristocratische kringen, maar hiermee wordt in feite aan de sorbet gerefereerd, bedoeld als mondspoeler tussen de gangen. Duh, de sorbet kenden de Grieken, Romeinen en Arabieren ook al (als sneeuwbal met vruchtensap) en dus vind ik dat geen bevredigend antwoord. Overigens zijn de meest juiste antwoorden doorgaans voorzichtig en meerduidig. Het is vaak moeilijk om precies vast te stellen waar een bepaald gerecht of drankje is ontstaan. Of ik het juiste antwoord voor je heb? Waarschijnlijk niet. Maar het is wel een mooi verhaal. Net zo mooi als dat over die weduwe op de achterkant van de Amarettofles? Veel mooier! Denk een partijtje televisies dat van de vrachtwagen viel, Poolse wodka en twee Italiaanse hotello fratello’s. Het komt uit een van de boeken van culinair journalist Giampiero Rorato (www.giampierororato.blogspot.nl) over de Venetiaanse keuken. Hier een verkorte versie van Rorato’s onwaarschijnlijk lange kroniek:

De gebroeders Gianni en Antonio Berto vinden na jaren beulen in de hotellerie eind jaren ’70 in het dorpje Gorgo al Monticano een leegstaande villa in staat van ontbinding. Compleet uitgewoond door de laatste adellijke bewoners die blijkbaar nooit van ‘noblesse oblige’ hadden gehoord. Ze bouwen de villa om tot hotel en dopen hem Villa Revedin.

Dat gaat gepaard met veel bloed, zweet en tranen. Als ze juist de laatste hand aan de restauratie leggen, komt er een vertegenwoordiger  binnenlopen. Of ze al televisies hebben voor de hotelkamers? Hebben ze niet, het geld is op. Laat de vertegenwoordiger nou net een grote partij Poolse wodka willen slijten aan een hotel van dergelijk allooi en dan krijgen ze die televisies er gratis bij. Raar verhaal zou je zeggen, maar de broers laten de vertegenwoordiger verder kletsen.

Die vertelt dat wodka in kwestie de Poolse Wyborova is. Tot dan toe nog nauwelijks bekend in Italië en daarom wil de wodkaventer dolgraag een voet tussen de deur krijgen bij de Italiaanse high society. De  goedgelovige Berto’s gaan akkoord met de deal, maar lezen over de kleine lettertjes in het contract. De partij wodka blijkt zo groot, die krijgen ze van hun levensdagen niet op. Huisbarista Enzo De Carli komt met een oplossing. Hij verzint een meesterlijk goede cocktail met die wodka die zo rijkelijk in hun hooggeplaatste gasten gegoten kan worden.De barman gaat aan de slag met zelfgemaakt citroenijs en wodka. Er wordt druk gecomponeerd. De eerste variant is te melkig door de samenstelling van het ijs, er wordt zelfs met tequila gestoeid. De uiteindelijke en enige echte sgroppino bestaat uit wodka en citroenijs. Geen sorbetijs dus, maar ijs met een laag melkgehalte. En geen prosecco, is dat even schrikken Breezersletten. Sgroppino is dus, als we voor het verhaal van Rorato gaan, een samenloop van Poolse spiritus en gevallen televisies.

Ik heb Villa Revedin gegoogled, maar nergens een sgroppinoclaim. Als de broers dat wereldberoemde drankje dan in hun hotel uitgevonden zouden hebben, zijn ze wel een idioot om dat gegeven niet uit te buiten. Maar goed, terug naar de realiteit. Nog even een beetje letterneuken voor we afsluiten. De cocktail wordt aanvankelijk een desgropante genoemd, wat zoveel wil zeggen als ‘ontknoper’. In Venetiaans dialect wordt dat al snel het lekkerder klinkende sgropìn. Het drankje verspreidt zich vervolgens over de rest van het land en ver-italianiseert tot sgroppino. Dat het nu overal ter wereld (behalve in Italië) als scroppino op de kaart staat, wil nog niet zeggen dat die schrijfwijze correct is. Pizza napoletana bestaat ook niet in Napels. Maar dat is een ander verhaal.

Hier het originele recept volgens Rorato:

Neem een deel wodka op twee delen citroenijs (citroenijs met room, maar niet teveel room). Sla ijs en wodka met een garde los zodat de twee mengen en serveer na het eten als dessertcocktail. Nooit voor het diner, dat is als een milkshake serveren als aperitief. Overigens ga ik dit nu weer ontkrachten. Volgens mij is de term digestivo gewoon uitgevonden om lekker te zuipen. Zo’n koude klets in je buik kan natuurlijk onmogelijk bijdragen aan de vertering van je maaltijd.